Holvoet (holle voeten): symptomen, oorzaken en wat je eraan doet

Zie je aan de binnenkant van je voet een opvallend hoge boog, en raakt het middelste deel van je voetzool de grond nauwelijks? Dan heb je waarschijnlijk een holvoet. Veel mensen lopen er jaren probleemloos mee rond, tot er klachten ontstaan: drukplekken onder de bal van de voet, snel vermoeide voeten of terugkerende pijn na het sporten. Het goede nieuws: met de juiste schoenen, ondersteuning en een paar simpele oefeningen kun je zelf veel doen om die klachten te verminderen. In dit artikel lees je wat een holvoet precies is, hoe je hem herkent en wat er wél en niet aan te doen is.

Wat is een holvoet?

Bij een holvoet (ook wel holle voet of pes cavus genoemd) is de lengteboog van de voet hoger dan gemiddeld. Waar een gezonde voet bij het staan een deel van de voetzool afrolt en het gewicht netjes verdeelt over hiel, buitenrand en voorvoet, rust een holvoet vooral op twee punten: de hiel en de bal van de voet. Het middenstuk van de voetzool draagt nauwelijks mee.

Een holvoet is daarmee het tegenovergestelde van een platvoet of doorgezakte voetboog, waarbij de boog juist te laag is. Beide voetvormen komen veel voor en zijn op zichzelf geen ziekte — het is pas een probleem als er klachten door ontstaan. Omdat het draagvlak van een holvoet kleiner is, wordt de druk per vierkante centimeter groter. Precies daar beginnen de meeste klachten: overbelaste drukpunten onder de hiel en de voorvoet, eelt op plekken waar je dat niet wilt, en een voet die schokken minder goed opvangt.

Holvoeten zijn vaak ook wat stugger dan gemiddelde voeten. De voet veert minder mee bij het afwikkelen, waardoor knieën, heupen en zelfs de onderrug meer schokbelasting te verwerken krijgen. Veel mensen met een holvoet neigen daarnaast naar supinatie: ze rollen bij het lopen iets naar buiten weg, het spiegelbeeld van de bekende overpronatie.

Oorzaken van een holvoet

Een holvoet ontstaat meestal niet door iets wat je verkeerd hebt gedaan. De belangrijkste oorzaken op een rij:

• Erfelijke aanleg. Verreweg de meeste holvoeten zijn aangeboren of familiair bepaald. Komt de hoge wreef in je familie voor, dan is de kans groot dat jij hem ook hebt.
• Spierdisbalans in de voet en onderbeen. Als bepaalde spieren sterker trekken dan hun tegenhangers, wordt de voetboog in de loop van de jaren geleidelijk hoger. Dit zie je bijvoorbeeld bij mensen die van nature stramme kuiten of een stugge voetzoolplaat hebben.
• Neurologische aandoeningen. In een klein deel van de gevallen hoort een holvoet bij een onderliggende zenuw- of spieraandoening, zoals de erfelijke aandoening HMSN (Charcot-Marie-Tooth). Kenmerkend is dan dat de voetvorm op latere leeftijd duidelijk verandert of dat er ook krachtsverlies is.
• Restverschijnsel na letsel. Na een ernstige breuk, zenuwbeschadiging of langdurig gips kan de voetstand veranderen en een hogere boog achterblijven.

Bij kinderen en jongvolwassenen die in korte tijd een steeds hollere voet ontwikkelen, is het extra belangrijk om dat te laten beoordelen — daarover meer bij "Wanneer naar de huisarts?".

Symptomen: zo herken je een holvoet

Een holvoet herken je vaak al aan het silhouet: een hoge wreef, een duidelijk uitgesproken boog en tenen die soms wat gekromd staan (klauwtenen). Typische klachten die erbij horen:

• Pijn of branderigheid onder de bal van de voet, vooral na lang staan of lopen — de voorvoet vangt bij een holvoet extra druk. Aanhoudende pijn op die plek kan ook wijzen op metatarsalgie.
• Pijn onder de hiel, soms uitstralend naar de voetzool. Een holvoet is een bekende risicofactor voor fasciitis plantaris (peesplaatontsteking).
• Eelt of drukplekken onder de hiel en de bal van de voet, terwijl het middenstuk van de zool glad blijft.
• Snel vermoeide of stijve voeten, met name na sporten of een lange dag op de been.
• Regelmatig je enkel verzwikken. Door de neiging naar buiten te kantelen is de enkel bij een holvoet minder stabiel.
• Schoenen die vreemd slijten: vooral aan de buitenrand van de zool.

Simpele zelftest: maak je voetzool nat en stap op een stuk karton of een tegel. Zie je alleen je hiel en voorvoet, met hooguit een dun randje aan de buitenkant? Dan wijst dat op een holvoet. Twijfel je over de oorzaak van pijn onder je voet, lees dan ook ons overzicht pijn onder je voet: de 6 meest voorkomende oorzaken.

Bracefox® Steunzolen – ErgoSole

Ondersteunt de voetboog en verdeelt de druk over je hele voetzool.

Bekijk

Wat kun je zelf doen?

Een holvoet zelf "rechtzetten" kan niet — de voetvorm is zoals hij is. Maar de klachten die erbij horen, kun je wél goed beïnvloeden:

• Draag schoenen met demping en een stevige hielsteun. Een holvoet vangt schokken slecht op, dus je schoen moet dat overnemen. Kies een schoen met een gedempte tussenzool, voldoende ruimte over de wreef en een stevige hak-omsluiting.
• Gebruik zolen die de boog ondersteunen en de druk spreiden. Bij een holvoet rust je gewicht op twee kleine punten. Een inlegzool die de holle ruimte onder je boog opvult, laat het middenstuk van je voet meedragen en haalt zo druk weg bij hiel en voorvoet. Meer weten over het verschil tussen soorten zolen? Lees inlegzolen of steunzolen: het verschil uitgelegd.
• Rek je kuiten en voetzool regelmatig. Stugge kuitspieren en een strakke voetzoolplaat verhogen de trek op hiel en voorvoet. De oefeningen hieronder helpen daarbij.
• Bouw sportbelasting rustig op. Vooral bij hardlopen en sporten met veel sprongen klagen holvoeten snel. Wissel harde ondergronden af en voer je trainingsomvang geleidelijk op.
• Houd je eelt bij. Dik eelt onder drukpunten voelt als een steentje in je schoen en maakt de druk alleen maar groter. Verwijder het voorzichtig na het douchen of laat een pedicure ernaar kijken.
• Let op je enkels. Verzwik je regelmatig? Train dan je balans (zie oefening 3) en kies bij sport eventueel voor schoenen met wat meer enkelondersteuning.

3 oefeningen bij een holvoet

Deze oefeningen maken je voet en kuit soepeler en trainen de stabiliteit. Doe ze dagelijks; na een paar weken merk je meestal verschil.

1. Kuitrek tegen de muur

1. Sta op armlengte van een muur en zet het te rekken been een grote stap naar achteren.
2. Houd je achterste hak op de grond en je knie gestrekt, en buig je voorste knie tot je rek voelt in je kuit.
3. Houd 30 seconden vast, wissel van been en herhaal 3 keer per kant.

2. Voetzool rollen

1. Ga zitten en leg een tennisbal of flesje onder je voetzool.
2. Rol de bal 1 tot 2 minuten rustig van hiel tot bal van de voet, met milde druk.
3. Doe dit bij beide voeten, bijvoorbeeld 's avonds voor de televisie.

3. Balansoefening op één been

1. Ga op één been staan, met een lichte buiging in je knie. Houd desnoods een stoel binnen handbereik.
2. Houd dit 30 seconden vol. Gaat het makkelijk? Sluit dan je ogen of ga op een kussen staan.
3. Herhaal 3 keer per been. Deze oefening traint de spiertjes die je enkel stabiel houden.

Wanneer naar de huisarts?

Een holvoet zonder klachten hoeft niet behandeld te worden. Maak wel een afspraak met je huisarts als:

• je voetvorm in relatief korte tijd duidelijk holler wordt, zeker op kinder- of tienerleeftijd;
• je naast de holvoet ook krachtsverlies, doof gevoel of tintelingen in voeten of onderbenen hebt;
• de pijn ondanks goede schoenen, ondersteunende zolen en oefeningen na enkele weken niet afneemt;
• je heel vaak door je enkel gaat of je enkel instabiel blijft aanvoelen;
• er wonden of diepe kloven ontstaan op de drukpunten, zeker als je diabetes hebt.

De huisarts kan je zo nodig doorverwijzen naar een podotherapeut (voor onderzoek en eventueel maatwerkzolen), een fysiotherapeut of — bij vermoeden van een neurologische oorzaak — een neuroloog.

Onze aanraders

Bij een holvoet draait alles om twee dingen: de druk beter verdelen en schokken dempen. De Bracefox® ErgoSole Steunzolen zijn daarvoor onze eerste keus. De anatomisch gevormde boogondersteuning vult de holle ruimte onder je voetboog op, zodat je gewicht niet langer op alleen je hiel en voorvoet rust maar over je hele voetzool wordt verdeeld. De stevige hielschaal geeft je enkel bovendien wat extra houvast — prettig als je snel naar buiten wegkantelt.

Sta je vooral veel op je benen en zoek je in de eerste plaats dagelijks comfort, dan zijn de Bracefox® AeroSoll Dagelijkse Inlegzolen een goede keus. Deze lichte, dempende zolen vangen de schokken op die je stugge voetboog zelf niet opvangt en verlichten zo de drukpunten onder hiel en voorvoet. Sport je veel, kijk dan ook eens naar de EnduSole Sport Inlegzolen. Twijfel je welke zool bij jou past? De complete keuzegids helpt je op weg.

Bracefox® Dagelijkse Inlegzolen – AeroSoll

Lichte, dempende zolen voor dagelijks comfort bij drukgevoelige voeten.

Bekijk

Veelgestelde vragen