Spreidvoet en doorgezakte voorvoet: herkennen en wat zooltjes doen

Je trekt je schoenen uit na een dag werken en ziet het meteen: een dikke eeltplek onder de bal van je voet. Je voorvoet voelt breed en gevoelig, je schoenen knellen aan de voorkant en soms is er dat brandende gevoel alsof je op een kiezelsteentje hebt gelopen. Herkenbaar? Dan heb je waarschijnlijk te maken met een spreidvoet: het uitzakken van de dwarse voetboog in je voorvoet. Het is een van de meest voorkomende voetafwijkingen, en gelukkig kun je er zelf veel aan doen. In dit artikel lees je wat een spreidvoet is, hoe hij ontstaat en hoe steun onder de dwarsboog de druk op je voorvoet kan verlichten.

Wat is een spreidvoet?

Je voet heeft niet één, maar drie bogen: twee lengtebogen en een dwarse boog door je voorvoet. Die dwarsboog loopt van de bal van je grote teen naar de bal van je kleine teen. Hij wordt gevormd door de vijf middenvoetsbeentjes (metatarsalia) en bij elkaar gehouden door banden, pezen en kleine voetspieren. Als het goed is rust je gewicht bij het afwikkelen vooral op het eerste en het vijfde middenvoetsbeentje, terwijl de drie beentjes daartussen als een boogje omhoog blijven staan.

Bij een spreidvoet zakt die dwarse boog uit. De middenvoetsbeentjes wijken uit elkaar, je voorvoet wordt zichtbaar breder en de middelste kopjes komen naar beneden. Daardoor komt je lichaamsgewicht terecht op plekken die daar niet op gebouwd zijn: de kwetsbare middelste middenvoetskopjes. Je lichaam reageert daarop met extra eelt als natuurlijke bescherming, en op den duur met pijn.

Belangrijk om te weten: een spreidvoet is iets anders dan een platvoet. Bij een platvoet zakt de lengteboog aan de binnenkant van je voet in, waardoor je voet naar binnen kantelt. Bij een spreidvoet gaat het om de dwarse boog in de voorvoet. De twee komen wel vaak samen voor, omdat dezelfde verzwakking van banden en spieren beide bogen treft. Verwar een spreidvoet ook niet met metatarsalgie: dat is de naam van de pijnklacht onder de bal van je voet, terwijl een spreidvoet vaak juist de onderliggende oorzaak van die pijn is.

Oorzaken van een spreidvoet

Een spreidvoet ontstaat zelden door één ding. Meestal is het een optelsom van aanleg en jarenlange belasting waar het bindweefsel in je voorvoet langzaam voor bezwijkt:

• Aanleg en bindweefsel: sommige mensen hebben van nature soepelere banden. Komt een spreidvoet in je familie voor, dan is je kans groter.
• Verzwakte voetspieren: de kleine spiertjes in je voet houden de dwarsboog omhoog. Wie altijd in gesloten schoenen loopt, gebruikt ze nauwelijks.
• Ouder worden: banden en pezen verliezen elasticiteit en het vetkussentje onder je voorvoet wordt dunner - precies waar je demping nodig hebt.
• Overgewicht of veel extra kilo's dragen: elke kilo extra komt bij het afwikkelen versterkt op je voorvoet terecht.
• Hoge hakken en smalle schoenen: een hak verplaatst je gewicht naar voren en een smalle neus perst de middenvoetsbeentjes samen. De klassieke aanjager.
• Langdurig staand werk: uren stilstaan op een harde vloer belast de dwarsboog veel constanter dan lopen.
• Zwangerschap: extra gewicht plus het hormoon relaxine, dat banden soepeler maakt, kan de voetbogen blijvend laten uitzakken.
• Reuma en ontstekingsziekten: deze tasten de gewrichtjes en banden in de voorvoet aan, waardoor de dwarsboog sneller verzakt.

Symptomen: zo herken je het

Een spreidvoet kondigt zich meestal geleidelijk aan. Deze signalen wijzen erop:

• Een bredere voorvoet: je schoenen knellen aan de voorkant of je gaat automatisch een halve maat groter kopen, terwijl je hiel juist ruim zit.
• Eelt onder de bal van je voet: vaak duidelijke eeltplekken of likdoorns onder het tweede en derde middenvoetskopje, precies waar de druk te hoog is.
• Pijn of een brandend gevoel onder de voorvoet, dat toeneemt naarmate de dag vordert en erger wordt op harde ondergrond of in dunne schoenen.
• Het gevoel op een kiezelsteentje of een kreukelige sok te lopen, terwijl er niets in je schoen zit.
• Vermoeide, zware voeten na staan of lopen, soms met krampgevoel in de voorvoet.
• Standveranderingen van de tenen: een scheefstaande grote teen (hallux valgus) of klauw- en hamertenen ontstaan vaak in het verlengde van een spreidvoet.

Wanneer kan het iets anders zijn? Als de pijn vooral drukkend en zeurend is onder de kopjes, zonder uitstraling, past dat bij metatarsalgie - een klacht die heel vaak op een spreidvoet berust. Voelt de pijn juist elektrisch, schietend of brandend en straalt hij uit naar je derde en vierde teen, eventueel met tintelingen of een doof gevoel? Dan kan er sprake zijn van een morton neuroom, een beknelde zenuw tussen de middenvoetsbeentjes. Ook die ontstaat regelmatig op de bodem van een spreidvoet, dus de aanpak overlapt grotendeels.

Bracefox® Steunzolen - ErgoSole

Ondersteunt de voetbogen en kan de druk onder de voorvoet verlichten.

Bekijk

Wat kun je zelf doen?

Een uitgezakte dwarsboog krijg je niet zomaar terug in zijn oude vorm. Wat je wél kunt doen, is de druk beter verdelen en je voet actief houden, zodat de klachten afnemen en de stand niet verder verslechtert. Veel mensen merken binnen enkele weken verschil met deze aanpak:

• Kies schoenen met een brede neus en een lage hak. Je tenen moeten los naast elkaar kunnen liggen. Een hak van maximaal twee tot drie centimeter houdt je gewicht achter op je voet in plaats van erop.
• Zorg voor steun onder de dwarsboog. Hier komen zooltjes in beeld. Een zooltje met een pelotte - een klein verhoogd kussentje dat net áchter de middenvoetskopjes ligt - tilt de dwarsboog een stukje op. Daardoor spreidt de druk zich over de hele voorvoet in plaats van over twee overbelaste kopjes. Dit is het principe waarop steunzolen bij een spreidvoet werken, en veel mensen ervaren juist daar de meeste verlichting.
• Bouw het dragen rustig op. Begin met een paar uur per dag en breid in twee weken uit naar hele dagen. Even wennen is normaal, aanhoudende pijn niet.
• Verzorg je eelt, maar snijd het niet weg. Week je voeten, vijl voorzichtig en smeer met een ureumcrème. Bij diabetes of reuma: laat eelt altijd door een pedicure of podotherapeut behandelen.
• Loop af en toe blootsvoets op gras of zand. Dat activeert de kleine voetspieren die je dwarsboog omhoog houden.
• Wissel je belasting af. Sta je veel stil, verplaats dan regelmatig je gewicht. Een antivermoeidheidsmat op de werkvloer scheelt ook.
• Let op je gewicht. Een paar kilo minder betekent bij elke stap minder piekdruk onder je voorvoet.

3 oefeningen voor je voorvoet

Deze oefeningen trainen de spiertjes die de dwarsboog ondersteunen en houden je voorvoet soepel. Doe ze dagelijks, rustig en binnen de pijngrens.

Oefening 1: Handdoek grijpen

1. Ga op een stoel zitten met je blote voet plat op een handdoek die voor je op de vloer ligt.
2. Grijp de handdoek met je tenen en trek hem beetje bij beetje naar je toe, zonder je hiel op te tillen.
3. Duw de handdoek daarna weer van je af. Herhaal 2 keer per voet, 1 tot 2 keer per dag.

Oefening 2: Voetgewelf optrekken (short foot)

1. Zit rechtop met je voet plat op de grond, hiel en bal van je voet blijven contact houden.
2. Trek nu je bal van de voet richting je hiel, alsof je de voet korter maakt, zonder je tenen te krommen. Je voelt de boog van je voet oplichten.
3. Houd 5 seconden vast, ontspan en herhaal 10 keer per voet. Lukt het staand, dan train je precies de spieren die je bij het afwikkelen nodig hebt.

Oefening 3: Tenen spreiden en kuitrek

1. Spreid je tenen zo ver mogelijk uit elkaar zonder ze op te tillen, houd 5 seconden vast en ontspan. Herhaal 10 keer. Lukt het spreiden slecht, gebruik dan even je vingers tussen je tenen.
2. Ga daarna met je handen tegen de muur staan, het te rekken been ver naar achteren en de hiel op de grond.
3. Buig je voorste knie tot je de rek in je kuit voelt, houd 30 seconden vast en herhaal 3 keer per been. Soepele kuiten verminderen de druk op je voorvoet bij elke stap.

Wanneer naar de huisarts?

Een spreidvoet is op zichzelf onschuldig, maar er zijn situaties waarin je hem beter laat beoordelen. Maak een afspraak bij je huisarts of podotherapeut als:

• de klachten na zes tot acht weken met bredere schoenen, zooltjes en oefeningen niet duidelijk minder worden;
• de pijn je dagelijks belemmert in lopen, werken of sporten;
• je diabetes, reuma of doorbloedingsproblemen hebt en eelt, kloofjes of gevoelsverandering in je voet ziet - laat dat altijd nakijken en ga niet zelf snijden;
• er onder een eeltplek een wondje, blaar of zwarte verkleuring zit, of de voet rood, warm en gezwollen is;
• je plotseling hevige pijn in de voorvoet kreeg na een training of lange dag, en steunen bijna niet meer gaat - dan moet een stressfractuur worden uitgesloten;
• je last hebt van aanhoudende tintelingen of een doof gevoel in je tenen.

De huisarts ziet aan de stand van je voet en het drukpatroon van je eelt vaak al veel, en verwijst zo nodig door naar een podotherapeut.

Onze aanraders bij een spreidvoet

Steun begint onder je voet. De Bracefox® Steunzolen - ErgoSole zijn een medisch hulpmiddel dat de natuurlijke vorm van je voet ondersteunt. Doordat de zool je voetbogen mee laat dragen, kan de piekdruk op de middelste middenvoetskopjes afnemen - precies de plek waar bij een spreidvoet het eelt en de branderigheid ontstaan. Draag ze consequent in schoenen met een ruime neus en bouw het dragen in twee weken op.

Zoek je daarnaast vooral zachte demping voor lange dagen op de been, bijvoorbeeld in je sneakers of casual schoenen? Dan zijn de Bracefox® Dagelijkse Inlegzolen - AeroSoll een prettige aanvulling. Ze vervangen de vaak dunne, versleten originele inlegzool van je schoen en dempen de bal van je voet en je hiel, zodat je voorvoet aan het eind van de dag minder gevoelig aanvoelt.

Bracefox® Dagelijkse Inlegzolen - AeroSoll

Zachte demping onder voorvoet en hiel voor lange dagen op de been.

Bekijk

Veelgestelde vragen over spreidvoet